Bệnh quai bị là gì, lây qua đường nào, cách điều trị, phòng tránh


Bệnh quai bị là căn bệnh khá phổ biến ở trẻ nhỏ, bệnh có khả năng lây nhiễm khá cao, nếu không chữa trị kịp thời có thể để lại biến chứng. Cùng tìm hiểu nguyên nhân gây bệnh, các triệu chứng nhận biết và cách phòng tránh đúng cách cho trẻ nhé.

1. Bệnh quai bị là gì

Siêu vi khuẩn Paramyxovirus chính là nhân tố chính gây ra căn bệnh này. Khi mắc bệnh, sẽ có hiện tượng sưng ở tuyến nước bọt. Bệnh nên được phát hiện và điều trị sớm để tránh các biến chứng không đáng có ảnh hưởng đến sức khỏe sau này và cuộc sống. 

Thời gian bệnh có thể kéo dài 2-3 tuần kể từ khi nhiễm virus. Bệnh không dễ lây nhiễm như sởi hay thủy đậu, nhưng đường lây truyền vẫn qua nước bọt. Bệnh nhân có thể lây nhiễm bệnh từ 2 ngày trước khi có các triệu chứng bệnh.

Vì vậy việc chú ý phòng tránh là rất cần thiết. Bạn nên đăng ký các gói chăm sóc sức khỏe cho gia đình để phát hiện bệnh sớm và chữa trị kịp thời. Đặc biệt với trẻ dưới 14 tuổi và trên 2 tuổi, độ tuổi có khả năng lây nhiễm cao nhất.

Quai bị là một căn bệnh lây nhiễm khá phổ biến hiện nay

Quai bị là một căn bệnh lây nhiễm khá phổ biến hiện nay (nguồn: seasonsmedical.com)

2. Nguyên nhân gây bệnh quai bị

Bệnh có thể bị truyền nhiễm dễ dàng bởi loại virus có tên Mumps. Người bình thường có thể dễ dàng lây bệnh khi tiếp xúc với nước bọt, dịch họng mũi khi người mắc nói chuyện, hắt hơi hay khạc nhổ,… Người bệnh có thể lây truyền virus kể từ khi chưa có triệu chứng nên nguy cơ người thân của người mắc bị lây là khá cao.

3. Triệu chứng bệnh quai bị

Một số triệu chứng của bệnh quai bị có thể dễ gặp ở bệnh này mà bạn cần chú ý. Người bệnh có thể bị sốt cao tới 40 độ, liên tục trong khoảng 3,4 ngày. Bên cạnh đó, người mắc có thể bị chán ăn, mệt mỏi, nhức tai hay đau đầu. Những triệu chứng rõ ràng hơn có thể là toàn thân nhức mỏi, đau cơ, buồn nôn. Khu vực tuyến nước bọt, vùng má, có thể bị sưng. Khi nuốt nước bọt bị đau.

Ngoài ra, đối với các bệnh nhân nam có thể đau tinh hoàn và sưng bìu. Với các bệnh nhân nữ có thể bị đau bụng dưới do viêm buồng trứng. Đối với trẻ em, đây là một trong 21 bệnh trẻ thường gặp và tổn hại đến sức khỏe. 

Sốt cao là triệu chứng dễ thấy khi mắc quai bị

Sốt cao là triệu chứng dễ thấy khi mắc quai bị (nguồn: todaysparent.com)

4. Biến chứng bệnh quai bị

4.1 Viêm tinh hoàn, teo tinh hoàn, có thể dẫn đến vô sinh.

Trường hợp bệnh ở giai đoạn nặng, bệnh quai bị biến chứng nghiêm trọng như gây vô sinh ở nam giới. Điều này gây ra bởi việc viêm hay teo tinh hoàn.  Trước tiên, sau 7-10 ngày bị viêm mang tai, tinh hoàn của người bệnh có thể bị sưng to và khá đau. Nhưng sau giai đoạn này, tinh hoàn có thể bị teo dần, tinh trùng giảm số lượng, gây ra biến chứng vô sinh ở nam.

4.2 Viêm buồng trứng

Phụ nữ cũng sẽ chịu các ảnh hưởng biến chứng của bệnh quai bị như viêm buồng trứng. Tỷ lệ nữ sau tuổi dậy thì bị viêm buồng trứng là 7%. Bệnh nhân nữ khi thấy có dấu hiệu đau bụng dưới hay kinh nguyệt không đều nên đăng ký các gói khám phụ khoa ở các bệnh viện uy tín để kịp thời chữa trị.

4.3 Nhồi máu phổi

Đây là vấn đề gặp phải khi huyết khối sản sinh khi viêm tinh hoàn tăng trong tuyến tiền liệt. Từ đó, hiện tượng nhồi máu phổi có thể xảy ra, dẫn tới mô phổi bị hoại tử.

4.4 Viêm tụy cấp tính

Nếu bệnh nhân có triệu chứng như nôn mửa, đau bụng hay tụt huyết áp sau một khoảng thời gian mắc bệnh thì có thể bệnh đã sang một giai đoạn nặng hơn. Tỷ lệ người bị viêm tụy sẽ từ 3% đến 7%.

4.5 Viêm cơ tim

Một số biến chứng khác của bệnh quai bị cũng khá nguy hiểm đó là viêm cơ tim. Điều này xuất hiện khi các bộ phận các bị tổn thương như tuyến tụy, phổi.

4.6 Viêm não, viêm màng não

Đối với các bệnh nhân nhỏ tuổi có thể bị các biến chứng viêm não, màng não nếu bệnh ở giai đoạn nặng mà chưa được chữa trị.

Quai bị là một bệnh có biến chứng rất nguy hiểm không thể chủ quan

Quai bị là một bệnh có biến chứng rất nguy hiểm không thể chủ quan (Nguồn:yenkhanhhoa.info)

5. Cách điều trị bệnh quai bị

5.1 Cách ly

Trước khi điều trị cho bệnh nhân, bạn nên đảm bảo rằng những người xung quanh sẽ không bị lây nhiễm virus. Vì vậy còn cần có những biện pháp cách ly đúng đắn. Trước tiên, những người chăm sóc bệnh nhân và bệnh nhân cần đeo khẩu trang để tránh việc lây nhiễm qua đường hô hấp, tuyến nước bọt. Đặc biệt, các đồ dùng cá nhân hay đồ ăn không nên dùng chung. Đây là cách để bảo vệ những người xung quanh khỏi việc bị lây nhiễm và giúp người bệnh không nhiễm các virus khác. Bạn có thể tìm tới các địa chỉ bác sĩ chăm sóc và khám bệnh tại nhà uy tín để được tư vấn và điều trị bệnh hiệu quả, tránh lây nhiễm bệnh.

5.2 Sử dụng thuốc

Khi mắc bệnh quai bị, bệnh nhân thường sốt cao, vì vậy, việc hạ sốt là hết sức cần thiết. Vì vậy người bệnh nên uống thuốc hạ sốt theo lời khuyên của bác sĩ phù hợp. Bạn không nên tự ý cho người bệnh bôi hay uống thuốc mà không có chỉ định của bác sĩ. Bởi nó có thể đây ra các hậu quả tiêu cực trong quá trình điều trị bệnh. Đặc biệt đối với trẻ nhỏ, bạn có thể đăng kí các gói khám nhi tại các bệnh viện uy tín nhanh chóng, tiện lợi để điều trị bệnh kịp thời.

Đặc biệt, bạn không nên sử dụng các biện pháp chữa trị mẹo theo dân gian như đắp lá thuốc, cao dán hay vôi vào những vùng tuyến nước bọt bị sưng, Vì điều này có thể gây ra nhiễm trùng, bỏng và khiến tình trạng bệnh nặng hơn.

Nên đưa trẻ tới khám bác sĩ khi mắc quai bị để được điều trị đúng cách

Nên đưa trẻ tới khám bác sĩ khi mắc quai bị để được điều trị đúng cách (nguồn: .medicalnewstoday.com)

6. Bệnh quai bị và cách phòng tránh

6.1 Bệnh quai bị lây qua đường nào

Người bệnh quai bị chính là nguồn truyền nghiệm bệnh và ổ chứa virus. Nhất là trong giai đoạn khởi đầu của bệnh, người ủ bệnh nhưng chưa biểu hiện triệu chứng có nguy cơ tiềm ẩn khả năng lây truyền sang người xung quanh khá cao.

Virus có trong nước bọt bệnh nhân trong vòng 1 tuần ủ và phát bệnh hoặc có trong nước tiểu trong khoảng 1 tuần sau đó. 

Phương thức truyền nhiễm bệnh dễ dàng đó là bằng đường hô hấp. Khi bệnh nhân nói chuyện, ho, hắt hơi hay khạc nhổ,… những hạt nước bọt có thể mang theo virus và xâm nhập vào những người xung quanh. Virus có thể phát tán trong khoảng 1,5m với kích thước siêu nhỏ, chỉ từ 5mm, đặc biệt khi gặp gió, nó có thể đi xa hơn, dễ dàng lây nhiễm cho những người kể cả không tiếp xúc gần người bệnh. Độ tuổi có khả năng lây bệnh nhiều nhất là trẻ em, do miễn dịch chưa cao. Ở người lớn cũng có những khả năng mắc quai bị, tuy nhiên đó là việc xuất hiện bệnh tự nhiên do nhiễm trùng chứ không phải do lây nhiễm từ người bệnh.

6.2 Bệnh quai bị kiêng những gì

Để đảm bảo không lây nhiễm cho những người xung quanh, bệnh nhân quai bị nên kiêng việc tiếp xúc với người khác. Nên đeo khẩu trang trong quá trình điều trị bệnh, và nằm trong khu vực cách ly. Điều này giúp ngăn chặn việc virus phát tán, tiếp xúc với người bình thường. Ngoài ra, không nên sử dụng chung các đồ vệ sinh cá nhân hay ăn uống chung với mọi người khi mắc quai bị. Để đảm bảo tránh tình trạng lây nhiễm, bạn có thể đăng ký các gói dịch vụ chăm sóc sức khỏe tại nhà để người bệnh được điều trị hiệu quả và phục hồi nhanh hơn.

Khi bị bệnh quai bị, bệnh nhân nên tránh ăn đồ chua. Đây là thực phẩm khiến tuyến nước bọt bị kích thích, tiết ra nhiều bọt hơn. Nó sẽ khiến cho vùng này của bệnh nhân trở nên đau đớn hơn.

Tuyệt đối tránh ăn đồ chua cay khi đang bị bệnh quai bị

Tuyệt đối tránh ăn đồ chua cay khi đang bị bệnh quai bị (nguồn: media.cooky.vn)

Ngoài ra, thịt là là thực phẩm khó tiêu và việc gặp thịt gà khiến hàm phải hoạt động nhiều hơn, có thể gây tổn thương, đau đớn và sưng vùng tuyến nước bọt.

Một số đồ tanh như hải sản hay cay nóng như tiêu, ớt nên tránh tiêu thụ trong thời gian mắc bệnh. Những thực phẩm này vừa gây nóng trong lại khó tiêu hóa. Khiến cho cơ thể người bệnh trở nên mệt mỏi.

Đồ nếp cũng là kẻ thù khiến nguy cơ chỗ viêm của bạn bị sưng to và nhiễm trùng cao hơn. Vì vậy, trong thời gian điều trị, hãy kiêng ăn các món như xôi, bánh chưng, …

Để giảm đau và thời gian hồi phục, bệnh nhân nên ưu tiên thời gian cho việc nghỉ ngơi thay vì tham gia các hoạt động thể thao, hoạt động dùng nhiều sức. Để tránh các hiện tượng biến chứng như viêm và teo tinh hoàn, khi thấy tinh hoàn bị sưng, bạn nên nằm tại chỗ, gọi ngay bác sĩ để có biện pháp chữa trị kịp thời.

Bệnh nhân cũng phải tránh ăn đồ nếp trong thời gian chữa trị

Bệnh nhân cũng phải tránh ăn đồ nếp trong thời gian chữa trị (nguồn: monvietchannel.com)

Bệnh nhân mắc bệnh quai bị cũng nên kiêng nước lạnh và gió để tránh việc vùng nhiễm bệnh bị đau và sưng to cũng như tránh lây bệnh cho người khác. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa bệnh nhân sẽ kiêng tắm trong thời gian điều trị. Thay vào đó, người bệnh nên tắm nước nóng trong thời gian ngắn để đảm bảo vệ sinh cơ thể, vi khuẩn được tiêu diệt, tránh nhiễm trùng vùng bị sưng.

6.3 Vacxin phòng tránh bệnh quai bị

Bệnh quai bị là một căn bệnh khá dễ lây nhiễm, đặc biệt là ở trẻ em, độ tuổi mà sức đề kháng còn khá kém. Nam giới khi mắc bệnh có thể có những biến chứng gây ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Vì thế việc tiêm phòng quai bị là một việc cực cần thiết, đã được tổ chức Y Tế WTO khuyến cáo. Mũi tiêm phòng này thường kết hợp 3 trong 1: rubella, sởi và quai bị.

Liều lượng và thời điểm nào tiêm phòng quai bị là hiệu quả? Đối với người lớn, chỉ tiêm một lần với liều 0,5 ml. Đối với trẻ em, nên tiêm liều thứ nhất khi trẻ 1 tuổi đến 1,5 tuổi. Nếu tiêm trước 1 tuổi, thuốc gần như không có tác dụng. Liều thứ hai sẽ được tiêm khi trẻ từ 3 đến 5 tuổi. Nên tìm tới các địa chỉ tiêm phòng có uy tín cho trẻ.

Tiêm phòng quai bị cho trẻ từ sớm để tránh bị lây nhiễm bệnh

Tiêm phòng quai bị cho trẻ từ sớm để tránh bị lây nhiễm bệnh (nguồn: senatorleach.com)

Sau khi tiêm phòng, trẻ có thể gặp phải những tác dụng phụ như: viêm họng, sốt nhẹ, phát ban, đau khớp, nổi hạch. Bạn đừng nên quá lo lắng, bởi điều này cho thấy thuốc đã có tác dụng với trẻ.

Một số điều cần lưu ý khi tiêm chủng mà bạn cần biết như với phụ nữ đang hoặc chuẩn bị mang thai, đang trong thời gian cho con bú, bạn cần tới gặp bác sĩ để được tư vấn trước khi tiêm chủng bệnh quai bị. Bạn nên tìm hiểu về các gói khám thai sản và sinh con tại các bệnh viện uy tín để thường xuyên được kiểm tra sức khỏe mẹ và bé trong thời gian mang thai. Thường sau khi tiêm 1 tháng, phụ nữ nên tránh có thai. Ngoài ra, những người mắc bệnh HIV/AIDS, bệnh ác tính, điều trị ung thư, đang dùng thuốc corticoid cũng không nên tiêm vắc xin này.

Vậy tiêm phòng thì có thể bị mắc quai bị nữa không? Khả năng phòng chống bệnh là 90-95%, có nghĩa dù bạn tiêm phòng thì xác suất mắc bệnh vẫn có thể xảy ra, dù là tỉ lệ nhỏ. Điều này phụ thuộc vào hệ miễn dịch của mỗi người và tình trạng sức khỏe, độ tuổi tiêm phòng. Dù vậy, khi bị bệnh thì mức độ sẽ nhẹ hơn và việc điều trị sẽ dễ dàng hơn.

Trên đây là các thông tin về bệnh quai bị và các dấu hiệu nhận biết, nguyên nhân cũng như cách điều trị đúng đắn. Hy vọng bài viết đã giúp bạn có thể trang bị cho mình thêm những kiến thức bổ ích về sức khỏe. Bạn muốn hiểu rõ hơn về tình trạng sức khỏe cơ thể? Hãy tham khảo các gói khám sức khỏe tổng quát tại các bệnh viện uy tín, chất lượng tại các website thương mại điện tử nhé.

Default image
KinhNghiemAZ
Bài viết: 6871