Tiêm phòng uốn ván khi nào, tác dụng bao lâu, kiêng những gì


Việt Nam được ghi nhận là một trong những nước thành công trong việc tiêm phòng vắc – xin uốn ván, nhất là đã loại trừ uốn ván ở trẻ sơ sinh. Gần đây có nhiều trường hợp bị uốn ván gia tăng đột biến. Những điều cần biết về tiêm phòng uốn ván là gì?

1. Vắc-xin uốn ván là gì

Uốn ván là bệnh nhiễm trùng do một loại vi khuẩn xâm nhập vào các vết thương bị nhiễm bẩn. Tên khoa học của vi khuẩn này là Clostridium tetani, thường tồn tại ở những nơi mất vệ sinh như phân, cống rãnh hoặc vật gỉ sét như dao, đinh. Uốn ván nếu không xử lý kịp thời sẽ dẫn đến nguy cơ thần kinh bị rối loạn, nguy hiểm hơn còn gây ra tử vong ở người bệnh.

 Tiêm phòng vắc-xin uốn ván rất cần thiết với mỗi người

Tiêm phòng vắc-xin uốn ván rất cần thiết với mỗi người (Nguồn: suckhoedoisong.vn)

Tiêm phòng uốn ván có tác dụng trong bao lâu? Nếu đã tiêm đủ mũi trong vòng 5 năm thì không cần tiêm nữa. Trong trường hợp nghi ngờ bị uốn ván thời gian tiêm đã quá 5 năm thì cần tiêm lại. Tức là tiêm phòng uốn ván đủ mũi thì sẽ có tác dụng trong 5 năm.

Vắc-xin uốn ván ra đời giải quyết nỗi lo do vi khuẩn uốn ván gây ra, hệ thống miễn dịch của cơ thể được tiếp thêm sức mạnh đẩy lùi vi rút uốn ván một cách hiệu quả. Kháng thể vi rút uốn ván tồn tại trong cơ thể giúp cơ thể nhận biết và không bị nhiễm lại bệnh nữa.

Vì ai cũng có thể bị uốn ván vậy nên phương pháp số một và duy nhất giúp phòng ngừa căn bệnh này tốt nhất, hiệu quả được khuyến khích sử dụng nhất là đối với trẻ em và phụ nữ có thai là tiêm phòng vắc- xin uốn ván.

2. Tiêm phòng uốn ván khi nào

2.1 Trẻ em sau sinh

Uốn ván đặc biệt nguy hiểm với trẻ em. Khi chào đời nguy cơ nhiễm khuẩn từ cuống rốn, trẻ còn non nớt đề kháng còn yếu, vi khuẩn uốn ván dễ dàng xâm nhập. Khi trẻ biết đi, hiếu động, nghịch ngợm hay té ngã dễ bị trầy xước da cũng có nguy cơ bị uốn ván. 

Triệu chứng bị bệnh uốn ván ở trẻ sơ sinh đầu tiên là trẻ không thực hiện được phản xạ bú sữa do hàm bị cứng, sau đó chân tay và toàn thân bị co cứng dẫn đến co giật. Đồng thời trẻ sốt rất cao hoặc thân nhiệt hạ thấp. Rốn bị chảy mủ vàng.

Nếu can thiệp y tế kịp thời đưa trẻ khám nhi chuyên khoa có bác sĩ giỏi thì các cơn co giật dần dần giảm, thân nhiệt trẻ trở lại trạng thái bình thường. Trường hợp diễn tiến bệnh trở nên nghiêm trọng gây viêm phổi, suy dinh dưỡng, nguy cơ tử vong là rất cao.

 Tiêm phòng cho trẻ đúng lịch, đảm bảo các mũi tiêm cần thiết

Tiêm phòng cho trẻ đúng lịch, đảm bảo các mũi tiêm cần thiết (Nguồn: baodinhduong.com) 

Tiêm phòng là việc bắt buộc bố mẹ phải quan tâm cho con. Bố mẹ cần có sổ ghi nhớ lịch tiêm phòng của trẻ để tránh bị quên và thuận tiện trong việc quản lý các mũi tiêm phòng của trẻ. Cùng đó, trẻ cũng cần phải tiêm phòng đầy đủ các mũi tiêm khác theo khuyến cáo của Bộ Y tế. Bố mẹ có thể cho con tiêm phòng dịch vụ hoặc sử dụng các chương trình tiêm chủng mở rộng, cần đến các cơ sở y tế uy tín được cấp phép tiêm phòng để tiêm đúng lịch.

Theo khuyến cáo của Bộ Y tế trẻ cần tiêm đủ năm mũi, trong đó có 3 mũi vắc-xin 5 trong 1 (có chứa vắc-xin uốn ván) vào các giai đoạn 2 tháng, 3 tháng, 4 tháng. Đến 18 tháng trẻ tiêm nhắc lại một mũi uốn ván nữa. Sau 5 năm trẻ được tiêm nhắc lại để đủ liệu trình.

2.2 Phụ nữ có thai

Đối với phụ nữ có thai bên cạnh việc khám thai sản định kỳ, uy tín, bác sĩ tận tâm thì tiêm phòng uốn ván là điều quan trọng và cần thiết, không ai được bỏ qua. Khi mang thai cơ thể phụ nữ vô cùng nhạy cảm, nội tiết thay đổi, hệ miễn dịch cũng thay đổi, nguy cơ lây nhiễm bệnh cao. Do đó cần tiêm phòng vắc-xin để ngăn ngừa nguy cơ nhiễm bệnh cho cả mẹ và con.

Trong quá trình sinh con vi rút cũng dễ xâm nhập. Nguy cơ tử vong vì bị nhiễm vi rút uốn ván rất cao, có thể lên đến hơn 90%. Theo nghiên cứu của các chuyên gia việc tiêm phòng không những tốt cho người mẹ mà còn bảo vệ được đứa con sắp chào đời của mình.

  Phụ nữ có thai là giai đoạn nhạy cảm cần được bảo vệ trước mọi tác động xấu

 Phụ nữ có thai là giai đoạn nhạy cảm cần được bảo vệ trước mọi tác động xấu (Nguồn: marrybaby.vn) 

Đối với phụ nữ mang thai lần thứ nhất, khi thai đủ 22 tuần tuổi thì tiêm mũi đầu, sau 1 tháng tiêm nốt mũi 2. Đối với phụ nữ lần hai mang thai đã tiêm đủ 2 mũi vắc-xin uốn ván trong lần đầu và thời gian mang thai lần 1 cách 5 năm so với lần 2 thì chỉ cần tiêm một mũi. Trường hợp phải tiêm 2 mũi như lần đầu là khi mang thai 2 lần cách nhau trên 5 năm hoặc ở lần mang thai đầu mới tiêm 1 mũi.

3. Uốn ván tiêm mấy mũi

3.1 Trẻ em

Theo quy định trẻ em cần tiêm đủ 5 mũi uốn ván. Lần 1: khi trẻ 2 tháng tuổi. Lần 2: khi trẻ 3 tháng tuổi. Lần 3: khi trẻ 4 tháng tuổi. Lần 4: khi trẻ 16 tháng tuổi. Sau 5 năm trẻ được tiêm nhắc lại để đủ liệu trình.

3.2 Phụ nữ có thai và phụ nữ ở tuổi sinh đẻ (15-35 tuổi)

3.2.1. Những người chưa tiêm hoặc người không rõ về tiền sử tiêm của mình, hay chưa tiêm đủ 3 mũi vắc xin chứa thành phần của uốn ván thuộc liều cơ bản sẽ cần tiêm đủ 5 mũi sau

Lần 1: Khi có kết quả mang thai lần đầu phải đi tiêm phòng ngay 

Lần 2: Cách 1 tháng tiêm sau lần 1

Lần 3: Cách 6 tháng tiêm sau lần 2 hoặc có dấu hiệu mang thai lần sau

Lần 4: Cách 1 năm sau tiêm của lần thứ 3 hoặc có dấu hiệu mang thai lần sau

Lần 5: Cách 1 năm sau tiêm của lần thứ 4 hoặc có dấu hiệu mang thai lần sau

Tiêm phòng cho phụ nữ

Tiêm phòng cho phụ nữ (Nguồn: theasianparent.com)

3.2.2. Những người đã tiêm đầy đủ 3 mũi vắc xin chứa thành phần của uốn ván thuộc liều cơ bản sẽ cần tiêm 3 mũi sau

Lần 1: Tiêm vào kỳ mang thai lần đầu

Lần 2: Cách 1 tháng sau của lần tiêm thứ 1

Lần 3: Cách 1 năm sau của lần tiêm thứ 2 

3.2.3. Những người đã tiêm đủ cả 3 mũi vắc xin chứa thành phần của uốn ván thuộc liều cơ bản kèm đó là 1 liều nhắc lại sẽ cần tiêm 2 mũi sau

Lần 1: Tiêm vào kỳ mang thai lần đầu

Lần 2: Cách 1 năm sau của lần tiêm thứ 1

Bên cạnh đó, khi đi tiêm vắc-xin uốn ván phụ nữ có thai cần chú ý: Khi tiêm sẽ có thể gặp một số phản ứng phụ gây khó chịu nhẹ. Vì vậy, chị em cần phải có sự tư vấn của bác sĩ khi đi tiêm, nên tiêm khi thai đủ 22 tuần tuổi trở lên, tiêm trước khi sinh ít nhất 1 tháng.

4. Tiêm uốn ván có ảnh hưởng gì không?

4.1 Tác dụng phụ sau tiêm ở trẻ

Thông thường một số biểu hiện sau khi tiêm ở trẻ là trong một hai ngày đầu có hiện tượng đau, có quầng đỏ, sưng tấy ở vị trí tiêm. Có thể sốt, mề đay, đau cơ, đau khớp.

Có một phản ứng cần được chú ý đề phòng có thể dẫn đến tử vong đó là sốc phản vệ khi tiêm vắc-xin. Điều này hiếm xảy ra nhưng cần hết sức lưu ý. Khi bố mẹ cho con tiêm phòng cần phải theo dõi con, để ý kỹ từng biểu hiện, thay đổi để kịp thời ứng phó và xử trí, tránh trường hợp đáng tiếc xảy ra.

Hiện nay có rất nhiều người tiêm chủng vắc-xin phòng ngừa bệnh tật, đôi khi tác dụng phụ không phải từ thuốc mà do một số nguyên nhân khách quan xảy ra cùng lúc khi tiêm phòng. Do đó, không vì thế mà có tư tưởng bài trừ vắc-xin. Tiêm phòng vắc-xin uốn ván là điều rất cần thiết và an toàn.

Khi trẻ bị sốt bạn nên cho trẻ mặc đồ thoáng mát, uống nhiều nước, uống ozezon, có thể dùng thuốc hạ sốt theo sự hướng dẫn của bác sĩ.

4.2 Tác dụng phụ sau tiêm ở phụ nữ mang bầu

Đến thời điểm này, tiêm phòng uốn ván được công nhận an toàn cho phụ nữ mang thai. Đôi khi có xảy ra một số phản ứng được cho là bình thường như sốt nhẹ, đau nhức và sưng tấy tại vị trí tiêm, có thể nổi hạch, dị ứng nhẹ. Trước hiện tượng này các chị em không nên quá sợ hãi, bình tĩnh theo dõi, nó sẽ hết sau một vài ngày. Nếu chỗ tiêm bị sưng thì có thể chườm mát để cảm thấy dễ chịu hơn.

 Cảm giác hơi mệt sau khi tiêm

Cảm giác hơi mệt sau khi tiêm (Nguồn: ovui.vn)

5. Tiêm uốn ván có phải kiêng gì không?

Một số phản ứng khi tiêm phòng uốn ván làm bạn khó chịu nhưng tuyệt đối không được bỏ mũi tiêm quan trọng này. Trước khi đi tiêm phòng bạn phải chuẩn bị sức khỏe thật tốt. Ăn uống đầy đủ dưỡng chất, bồi bổ cơ thể. Có một thắc mắc của đa số nam giới: Tiêm uốn ván có uống rượu được không?

Theo khuyến cáo của bác sĩ muốn tiêm phòng uốn ván đạt hiệu quả cao nhất bạn không nên uống rượu bia trong thời gian tiêm. Rượu bia với những tác hại của chất kích thích này ai cũng biết. Do đó bạn cần nghe theo sự hướng dẫn của chuyên gia để bảo vệ sức khỏe của chính bản thân.

Nhiễm vi rút uốn ván là điều không ai muốn. Vì vậy, để bảo vệ sức khỏe của mình và người thân nhất là trẻ em và phụ nữ mang thai bạn hãy có ý thức tiêm phòng vắc-xin uốn ván ngay từ sớm, tiêm đúng liệu trình và đúng thời điểm theo sự tư vấn của các chuyên gia.

Default image
KinhNghiemAZ
Bài viết: 6871